Dit artikel samenvatten met AI
Je verwijst naar ChatGPT door OpenAI als auteur te nemen, het jaar te noemen, de naam ChatGPT cursief te zetten met de omschrijving [Large language model] erachter en af te sluiten met de URL. In je tekst wordt dat (OpenAI, 2026). Dat is de APA-basis. Sinds 9 september 2025 kun je ook een losse chat als bron opnemen via de deel-link, en het versienummer dat je in oudere handleidingen nog tegenkomt, hoeft niet meer. Hieronder de sjablonen voor APA, MLA en Chicago, en wat Nederlandse en Belgische opleidingen er zelf van vinden.
Wanneer verwijs je naar ChatGPT en wanneer niet?
Of je naar ChatGPT verwijst, hangt af van wat je ermee deed. Er zijn drie situaties, en elke situatie vraagt iets anders.
Gebruikte je ChatGPT als schrijfhulp, dus om spelfouten te vinden, zinnen strakker te maken of een structuur te bedenken? Dan meld je dat kort in je inleiding of verantwoording en zet je één algemene verwijzing naar de tool in je bronnenlijst. De prompt hoeft er niet bij. Dat is precies wat de Werkgroep APA van SURF voorschrijft in paragraaf 2.1 van hun richtlijn over generatieve AI.
Nam je inhoud over, bijvoorbeeld een citaat, een parafrase of een onderzoeksvraag die ChatGPT formuleerde? Dan verwijs je naar de specifieke chat en vermeld je de prompt in de tekst of in een bijlage. De lezer moet kunnen zien wat je vroeg en wat eruit kwam.
Liet je ChatGPT bronnen zoeken? Dan verwijs je naar die bronnen zelf, niet naar ChatGPT. En je controleert ze allemaal. Toen het APA Style-team in 2023 ChatGPT om onderbouwing vroeg, kreeg het vijf referenties terug. Vier bestonden. De vijfde, dus 20 procent van de lijst, had een DOI die naar een heel ander artikel leidde. Zo'n verzonnen bron in je literatuurlijst valt bij elke beoordelaar op. De fact checker helpt je die controle sneller doen.
ChatGPT in APA-stijl
In APA 7 verwijs je naar ChatGPT met het sjabloon voor software uit paragraaf 10.10 van de Publication Manual. Ontwikkelaar, jaar, naam cursief, omschrijving tussen vierkante haken, URL. Zo ziet dat eruit voor de tool in het algemeen:
Bronnenlijst, tool in het algemeen
OpenAI. (2026). ChatGPT [Large language model]. https://chatgpt.com/
In de tekst: (OpenAI, 2026) of OpenAI (2026)
Gebruik dit sjabloon als ChatGPT je hielp met je eigen tekst, met vertalen of met code. Je hoeft dan niet elke tussenversie van je werk te laten zien. Eén zin in je methode volstaat, bijvoorbeeld: "Voor feedback op de leesbaarheid van hoofdstuk 2 is ChatGPT (OpenAI, 2026) gebruikt."
Wil je een specifieke chat citeren, omdat je er inhoud uit overnam? Dan gebruik je het nieuwe sjabloon dat APA op 9 september 2025 publiceerde. Het jaar wordt een volledige datum, de titel van de chat wordt de titel van de bron, en de deel-link is de URL:
Bronnenlijst, specifieke chat
OpenAI. (2026, 8 september). Bronvermelding van AI in een scriptie [Generative AI chat]. ChatGPT. https://chatgpt.com/share/[unieke code]
In de tekst: (OpenAI, 2026)
De titel van de chat kun je in ChatGPT zelf aanpassen. Doe dat voordat je de verwijzing maakt, zodat een lezer aan de titel ziet waar het gesprek over ging. "Nieuwe chat" zegt niemand iets.
Nederlandse hogescholen volgen meestal de Werkgroep APA van SURF. Die gebruikt de Nederlandse omschrijving [Generatieve AI], laat de raadpleegdatum weg en zet een versienummer alleen tussen haakjes als de tool er een geeft. Ontbreekt het jaar, dan schrijf je z.d. (zonder datum).
Bronnenlijst, variant Werkgroep APA (SURF)
OpenAI. (2026). ChatGPT [Generatieve AI]. https://chatgpt.com/
In de tekst: (OpenAI, 2026) of OpenAI (2026)
De overige bronnen in je literatuurlijst, dus boeken en tijdschriftartikelen, maak je sneller met de APA-generator. De AI-vermelding zelf tik je met de sjablonen hierboven in een halve minuut over.
Wat er in september 2025 veranderde
Het eerste APA-advies over ChatGPT verscheen op 7 april 2023 als blogbericht van Timothy McAdoo. Het schreef een versiedatum voor, "(Mar 14 version)", omdat OpenAI toen elke update zo labelde. En het adviseerde om alleen de tool te citeren, nooit een losse chat, want chats waren voor anderen niet terug te vinden.
Op 9 september 2025 publiceerde het APA Style-team een nieuw advies van 16 minuten leestijd, ruim twee keer zo lang als het bericht uit 2023, dat sindsdien het label "archival" draagt. Vier dingen zijn anders:
Eerlijk gezegd is dat laatste punt het meest praktische. Veel studenten proberen hun hele prompt in de bronnenlijst te wurmen. Dat hoeft niet en het ziet er rommelig uit.
Wat opvalt: op het moment van schrijven, 8 september 2026, tonen de veelgebruikte Nederlandse handleidingen van Scribbr, Tilburg University en de VU nog voorbeelden met een versiedatum uit 2023, zoals "(13 Feb. versie)" of "(Mar 14 version)". De HAN liet de versie in haar voorbeelden al weg. Fout is het oude format niet, je begeleider beslist. Maar wie de APA-bron zelf volgt, kan de versie gerust laten staan waar hij is: in 2023.
| Onderdeel | APA-blog 2023 | APA-advies sept. 2025 | Werkgroep APA (SURF) |
|---|---|---|---|
| Auteur | OpenAI | OpenAI | OpenAI |
| Datum | Jaar van de versie | Jaar laatste update, of volledige datum bij een chat | Jaar, anders z.d. |
| Versie | Verplicht, bijv. (Mar 14 version) | Weglaten, modelnaam mag | Alleen als de tool er een geeft |
| Omschrijving | [Large language model] | [Large language model] of [Generative AI chat] | [Generatieve AI] |
| URL | chat.openai.com/chat | chatgpt.com of de deel-link van de chat | URL van de tool, deel-link mag ook |
| Prompt | In de tekst | In de tekst of bijlage, nooit in de verwijzing | In de tekst of bijlage |
ChatGPT in MLA en Chicago
MLA behandelt ChatGPT anders dan APA: de AI is nooit de auteur. De prompt wordt de titel, tussen aanhalingstekens en gevolgd door het woord "prompt". Daarna komt de naam van de tool cursief, de versie als je die kent, OpenAI, de datum van het gesprek en de URL.
MLA, works cited
"Leg uit hoe je in een scriptie naar AI verwijst" prompt. ChatGPT, OpenAI, 8 sep. 2026, chatgpt.com/share/[unieke code].
In de tekst: ("Leg uit hoe")
MLA vraagt bovendien om elk functioneel gebruik, zoals redigeren of vertalen, te melden in een noot of in de tekst. En het waarschuwt expliciet voor bronnen die de AI aandraagt: controleer ze voordat je ze opneemt.
Chicago ziet een chat als persoonlijke communicatie. Je zet ChatGPT in een voetnoot en niet in de bibliografie, tenzij je een openbare link hebt. De voetnoot bevat de tool, OpenAI, de datum en eventueel de prompt:
Chicago, voetnoot
1. Tekst gegenereerd door ChatGPT, OpenAI, 8 september 2026, https://chatgpt.com/share/[unieke code].
Met prompt: 2. ChatGPT, antwoord op "Leg uit hoe je in een scriptie naar AI verwijst", OpenAI, 8 september 2026.
Auteur-datum: (ChatGPT, 8 september 2026)
Heb je de gegenereerde tekst bewerkt, dan zet Chicago daar een korte toevoeging bij, zoals "bewerkt op stijl en inhoud". Wees daar ruimhartig in. Een beoordelaar die ontdekt dat je stilzwijgend hebt geschaafd aan een citaat, vertrouwt de rest van je werk ook minder.
Wat Nederlandse en Belgische opleidingen vragen
De stijlgids is stap twee. Stap één is de regeling van je eigen opleiding, want die verschilt meer dan je zou denken. Ik heb de openbare richtlijnen van vijf instellingen naast elkaar gelegd.
| Instelling of richtlijn | Vorm van vermelden | Bijzonderheid |
|---|---|---|
| Werkgroep APA (SURF), versie 1.0 | In de tekst (Ontwikkelaar, jaar) plus bronnenlijst met [Generatieve AI] | Als schrijfhulp: melden in de inleiding, prompt niet nodig. Als onderzoekstool: tool, input en output beschrijven, prompt eventueel in een bijlage. Deel-link vervangt de kopie van het gesprek. |
| HAN | APA, omschrijving [Generatieve AI], geen raadpleegdatum | Versienummer optioneel. Bij een AI-afbeelding komt de ontwikkelaar en het jaar onder de afbeelding of in het colofon. |
| Tilburg University | APA met versie en [Large language model] | URL van de homepage van de tool, niet van de chat. Richtlijn dekt ChatGPT, Copilot, Bard, Claude en Mistral. |
| VU Amsterdam | Verwijzing in de tekst én in de bronnenlijst | Drie manieren van melden: in de lopende tekst, in een voetnoot of in een AI-verklaring achterin. Docenten mogen het volledige transcript opvragen. |
| KU Leuven | Verklaring in de methode, bijlage of het dankwoord heeft de voorkeur | Een formele referentie alleen als de docent of uitgever dat eist. Voor IEEE en Vancouver bestaat geen sjabloon: behandel de chat als persoonlijke communicatie. |
De rode draad: allemaal willen ze transparantie, maar de vorm loopt uiteen van een zin in je dankwoord tot een volledige APA-verwijzing met bijlage. Vijf richtlijnen, vijf net andere varianten, en de stijlgidsen zelf zijn het onderling ook niet eens. Dat is irritant, zeker als je aan twee instellingen studeert, en het lost zich voorlopig niet op. Staat er niets in je scriptiehandleiding, vraag het dan aan je begeleider en leg het antwoord vast in een mail. Wat je verder mag en niet mag, staat in mag je ChatGPT gebruiken voor je scriptie.
Prompt vermelden en de chat bewaren
Bewaar elke chat die je in je werk gebruikt, net zoals je een dataset bewaart. De deel-link is daarvoor het handigst. In ChatGPT klik je op delen en krijg je een adres dat begint met chatgpt.com/share/, bij Claude is dat claude.ai/share/ en bij Gemini g.co/gemini/share/. Wie die link opent, ziet alleen het oorspronkelijke gesprek. Gaat iemand erop verder chatten, dan blijft dat vervolg voor anderen onzichtbaar.
Heb je geen link, bijvoorbeeld omdat je opleiding een afgesloten AI-omgeving gebruikt? Zet dan het transcript in een bijlage en verwijs er minstens één keer naar in de tekst: (OpenAI, 2026; zie Bijlage A voor de volledige chat). De Werkgroep APA noemt daarnaast aiarchives.org als plek om een gesprek openbaar op te slaan.
De prompt zelf beschrijf je in je methode. Werkte je in stappen, beschrijf dan ook de stappen: "Na de eerste uitkomst is gevraagd om drie deelvragen toe te voegen." Dat is dezelfde logica als bij het rapporteren van een interview. Je geeft de vragen, niet alleen het antwoord.
En controleer wat eruit kwam. AI-modellen verzinnen bronnen, cijfers en soms hele onderzoekers. Haal elke feitelijke claim door de fact checker, controleer overgenomen passages met de plagiaatcontrole en lees in is ChatGPT plagiaat waar de grens ligt tussen hulpmiddel en fraude.
Een goede AI-vermelding kost je twee regels. Een ontbrekende kost je een gesprek met de examencommissie.
Veelgestelde vragen
Hoe verwijs je naar ChatGPT in APA 7?
Naar ChatGPT verwijs je in APA 7 met OpenAI als auteur, het jaar, de naam ChatGPT cursief, de omschrijving [Large language model] en de URL https://chatgpt.com/. In de tekst schrijf je (OpenAI, 2026). Citeer je een specifieke chat, dan gebruik je de volledige datum, de titel van de chat en de deel-link als URL.
Moet je het versienummer van ChatGPT vermelden?
Het versienummer van ChatGPT hoef je sinds september 2025 niet meer te vermelden in een APA-verwijzing. APA adviseert om in plaats daarvan de modelnaam te noemen als je die weet, zoals ChatGPT-5, of gewoon ChatGPT. De Werkgroep APA van SURF zet een versie alleen tussen haakjes als de tool er zelf een toont.
Moet de prompt in je bronnenlijst staan?
De prompt hoort niet in je bronnenlijst, maar in de tekst of in een bijlage. APA legt uit dat een prompt niet past in de vier elementen auteur, datum, titel en bron, en vaak te lang is. Beschrijf de prompt in je methodesectie en verwijs naar een bijlage als het gesprek lang was. In MLA is dat anders: daar is de prompt juist de titel van de bron.
Mag je ChatGPT als bron gebruiken in je scriptie?
ChatGPT mag je in je scriptie gebruiken als bron voor wat de AI zelf zei, bijvoorbeeld als je onderzoek doet naar AI-antwoorden, maar niet als bron voor feiten. Voor feiten verwijs je naar de oorspronkelijke publicatie en controleer je of die bestaat. Zowel Scribbr als het APA Style-team waarschuwt dat ChatGPT bronnen verzint, dus een AI-antwoord is nooit het eindpunt van je bronnenonderzoek.
Hoe verwijs je naar Copilot, Gemini of Claude?
Naar Copilot, Gemini of Claude verwijs je met hetzelfde APA-sjabloon als voor ChatGPT, alleen met een andere ontwikkelaar: Microsoft. (2026). Copilot [Large language model]. https://copilot.microsoft.com/, Google voor Gemini en Anthropic voor Claude. In de tekst wordt dat (Microsoft, 2026), (Google, 2026) of (Anthropic, 2026).
Hoe citeer je ChatGPT in Chicago-stijl?
In Chicago-stijl citeer je ChatGPT in een voetnoot, niet in de bibliografie, tenzij je een openbare deel-link hebt. De noot bevat "Tekst gegenereerd door ChatGPT", OpenAI, de datum van het gesprek en eventueel de prompt. In de auteur-datumvariant schrijf je (ChatGPT, 8 september 2026). Chicago behandelt de chat als persoonlijke communicatie.
