ChatGPT kan de websites van zeven gemeenten niet openen

ChatGPT kan de websites van zeven gemeenten niet openen: Borsele, Goes, Kapelle, Noord-Beveland, Reimerswaal, Landsmeer en Steenbergen. Vraagt een inwoner ChatGPT iets over de afvalkalender of een wegafsluiting, dan haalt ChatGPT het antwoord bij andere en vaak oudere bronnen dan de gemeente zelf. Toen we ChatGPT via de API naar het laatste nieuws van Reimerswaal vroegen, kwam het met een bericht uit februari 2023.

Op 13 oktober zaten nog 38 gemeentesites dicht voor ChatGPT en Perplexity, waaronder Groningen, Zwolle en Enschede. Bij 30 daarvan komt ChatGPT er inmiddels wel in. Dat blijkt uit metingen van AI-Checker.nl onder alle 342 gemeenten.

Wat ChatGPT op 26 oktober antwoordde

Op 26 oktober testten we met de echte assistenten. We stelden ChatGPT (model gpt-5.4-mini met webzoeken, via de API van OpenAI) en Perplexity (model sonar) twee vragen over 76 gemeenten: de 38 die op 13 oktober AI-crawlers weigerden en 38 willekeurig gekozen gemeenten waar onze eerste meting geen blokkade vond. Elke vraag stelden we twee keer.

De eerste vraag was de homepage te openen en de titel en de eerste kop te noemen. ChatGPT opende de homepage van alle 38 controlegemeenten. Van de 31 gemeenten op het platform achter Azure Front Door opende ChatGPT er nu 30. Alleen bij Zwolle liep het verzoek twee keer vast op een time-out. Bij de vijf Bevelandse gemeenten, Landsmeer en Steenbergen kreeg ChatGPT bij elke poging een 403.

Onze eigen test met de user-agent van ChatGPT-User kreeg bij de platformsites op 21 oktober nog steeds een 403. Dat past bij de oplossing die de gemeente Groningen beschrijft: een uitzondering voor de IP-adressen van de AI-assistenten, waardoor de echte crawler wel binnenkomt en een nagemaakte niet.

De tweede vraag was wat het meest recente nieuwsbericht op de website van de gemeente is. Bij de zeven gemeenten die ChatGPT nog weigeren, noemde ChatGPT in geen enkel antwoord een bericht van de huidige nieuwspagina. De genoemde berichten waren maanden tot ruim drie jaar oud, terwijl elk van de zeven gemeenten in de week voor de test nog nieuws publiceerde.

Bron: test AI-Checker.nl, 26 oktober 2026, elke vraag twee keer per assistent. Nieuwste bericht: de nieuwspagina van de gemeente op dezelfde dag.

Bij de gemeenten waar ChatGPT wel binnenkwam, noemde het in 94 van de 122 beoordeelde antwoorden een bericht dat op de huidige nieuwspagina stond. De andere antwoorden noemden bijna allemaal een bericht van de weken ervoor, of meldden dat ChatGPT het nieuwste bericht niet kon vinden.

Zwolle wijkt af. ChatGPT kon de homepage niet openen, maar noemde wel het nieuwste bericht van de gemeente, van 23 oktober.

In de ChatGPT-app zelf vroegen we op 26 oktober naar het laatste nieuwsbericht op de website van Goes. De app noemde de Hollandsche Hoevedag 2026, gepubliceerd op 28 september, en haalde dat bericht van LokaalTotaal, een andere nieuwssite. Daarbij meldde de app dat goes.nl "momenteel mijn directe toegang" blokkeert en dat het daarom niet kon bevestigen dat dit het nieuwste bericht was. Het nieuwste bericht op goes.nl was die dag van 26 oktober.

Op de vraag om het van de gemeentesite zelf te halen, meldde de app bij Goes "een technische foutmelding" en bij Reimerswaal "een 403 Forbidden-melding". Een ouder bericht noemde de app daarna niet: "Ik wil je geen verouderd bericht presenteren alsof het het nieuwste is."

Hoe we op 13 oktober hebben gemeten

We namen de lijst van alle 342 actieve gemeenten uit het Register van Overheidsorganisaties, met de website die daar per gemeente staat. Van elke site deden we twee dingen.

• 1We lazen de robots.txt uit en controleerden per AI-crawler of die de site mag bezoeken.
• 2We vroegen de homepage op met de user-agent van een gewone browser, Googlebot, Bingbot, de crawlers van OpenAI (GPTBot, ChatGPT-User, OAI-SearchBot), Perplexity (PerplexityBot, Perplexity-User) en Anthropic (ClaudeBot), en een verzonnen bot. De user-agent is het naamkaartje waarmee een bezoeker zich bij een website meldt.

Die verzoeken kwamen van ons eigen IP-adres, niet van de servers van OpenAI of Perplexity. Een website die op IP-adres controleert, kan de echte crawlers dus anders behandelen. Bij Zwolle en Arnhem hebben we in ChatGPT zelf gecontroleerd wat er gebeurt.

38 gemeenten weigerden ChatGPT-User

Bij 38 gemeenten gaf de homepage een foutmelding 403 (geen toegang) aan ChatGPT-User en OAI-SearchBot, terwijl een browser en Googlebot de pagina kregen. Volgens OpenAI bezoekt ChatGPT-User een pagina wanneer een gebruiker ChatGPT een vraag stelt, en zorgt OAI-SearchBot dat websites in de zoekresultaten van ChatGPT verschijnen. Bij alle 38 kreeg ook PerplexityBot een 403. Perplexity-User, dat een pagina ophaalt wanneer iemand Perplexity een vraag stelt, kreeg die bij de 31 platformsites ook. Bij de zeven andere kwam Perplexity-User wel binnen, op 13 en op 21 oktober. Een verzoek met de user-agent van Bingbot, de crawler van Microsoft, kwam bij 36 van de 38 wel binnen. Bij Landsmeer en Steenbergen niet, maar of de echte Bingbot daar binnenkomt, laat deze test niet zien: een site die bots op hun IP-adres controleert, weigert ook een verzoek dat zich alleen als Bingbot meldt.

Drie andere gemeenten, Heemskerk, Heusden en Rhenen, weigerden alleen GPTBot, de crawler die OpenAI gebruikt voor de training van zijn modellen. ChatGPT-User kwam daar wel binnen. Die drie staan daarom niet in de lijst.

De 38 vallen in drie groepen:

• 31Gemeenten op hetzelfde websiteplatform achter Azure Front Door van Microsoft. 28 daarvan verwijzen in hun DNS naar hetzelfde hostingdomein. Hun botfilter laat browsers en bekende zoekmachines door en weigert de rest, ook onze verzonnen bot. Het weert dus alle onbekende bots, en AI-crawlers vallen daaronder. Elke gemeentesite die we achter Azure Front Door aantroffen, blokkeerde.
• 5Borsele, Goes, Kapelle, Noord-Beveland en Reimerswaal blokkeren AI-crawlers bij naam. De verzonnen bot komt daar wel binnen.
• 2Landsmeer en Steenbergen, allebei bij websiteleverancier GemeenteOplossingen, weigeren alle onbekende bots en ook verzoeken die zich als Bingbot melden.

De gemeente Groningen bevestigt dat voor de eigen site. "AI-assistenten zoals ChatGPT en Perplexity worden nu geblokkeerd door de standaard botbeveiliging van Microsoft Azure, waar ons hostingplatform op draait," laat de gemeente weten. "Dit is geen keuze van de gemeente en geen bewust beleid tegen AI."

Groningen werkt aan een aanpassing, zodat AI-assistenten de website weer op een gecontroleerde manier kunnen bezoeken. Volgens de gemeente werkt de hostingpartij ook aan een oplossing: de IP-adressen van AI-assistenten komen op een uitzonderingslijst, zodat ze de gemeentesites wel kunnen crawlen. Wanneer die aanpassing live gaat, is nog niet bekend.

Enschede verwijst naar Dimpact, de coöperatie van gemeenten waar Enschede bij is aangesloten. Volgens de gemeente laat de beveiliging van Microsoft Azure alleen bots door die Microsoft zelf als betrouwbaar heeft gecontroleerd, zoals Google en Bing. ChatGPT en Perplexity staan daar (nog) niet op en vallen daardoor onder de onbekende bots. Die blokkade is bij de inrichting van de firewall gekozen om de sites te beschermen tegen overbelasting door scrapers en malafide bots, en is niet tegen AI gericht. Als het goed is werkt Dimpact eraan, laat Enschede weten.

Zwolle wist niet dat de site AI-assistenten weigerde. "Het is geen bewuste keuze van ons geweest om AI-assistenten zoals ChatGPT en Perplexity te blokkeren," laat de gemeente weten. Volgens Zwolle blokkeren de beveiligingsinstellingen van het hostingplatform Microsoft Azure automatisch onbekend internetverkeer, om de site te beschermen tegen ongewenste bots en overbelasting. Google en Bing werden als vertrouwde bots herkend, ChatGPT en Perplexity nog niet. Na een melding van de gemeente hebben de websiteleverancier en de hostingpartij de instelling volgens Zwolle aangepast, zodat ook ChatGPT en Perplexity er nu in komen.

In onze test van 26 oktober kon ChatGPT de homepage van Zwolle twee keer niet openen, terwijl dat bij 30 andere gemeenten op hetzelfde platform wel lukte.

Goes reageert namens de vijf Bevelandse gemeenten. Het blokkeren van AI-crawlers is volgens de gemeente "geen bewuste keuze" en het is een gezamenlijke instelling. Goes zegt dat de gemeenten "de standaard instellingen van robots.txt" volgen. Dat bestand verklaart de blokkade niet. De robots.txt van alle vijf is gebaseerd op het standaardbestand van het websitesysteem Drupal en noemt geen enkele AI-crawler. Een robots.txt is bovendien een verzoek aan crawlers en kan zelf geen bezoeker weigeren. Toen wij op 26 oktober de robots.txt opvroegen met de user-agent van ChatGPT-User, kregen we een 403 met de standaard foutpagina van de webserver Apache. Een browser kreeg het bestand gewoon.

Goes vroeg het na bij websiteleverancier IO. Volgens IO wordt het indexeren geregeld via de robots.txt, met het standaardbestand van Drupal, dat "behoorlijk strak" staat om te voorkomen dat bots de site voortdurend bevragen en zo een hoge belasting veroorzaken. Dat bestand noemt geen AI-crawler, en de 403 komt al bij het opvragen van de robots.txt zelf. Waar de weigering precies zit, is daarmee nog niet duidelijk.

Landsmeer verwijst naar zijn websiteleverancier GemeenteOplossingen. Die heeft volgens de gemeente bewust gekozen om een groot aantal bots en crawlers te blokkeren, zodat de websites goed blijven werken, snel laden en beschikbaar blijven voor bezoekers. De website van Steenbergen draait op hetzelfde IP-adres, in een blok dat bij RIPE op naam van GemeenteOplossingen staat. Steenbergen zelf reageerde niet voor publicatie.

Update 28 oktober: inmiddels heeft de gemeente Steenbergen gereageerd. Ook Steenbergen wijst naar GemeenteOplossingen. De leverancier blokkeert bewust een groot aantal bots en crawlers, waaronder bepaalde AI-crawlers, omdat de websites in het verleden zo vaak door bots werden bezocht dat de prestaties en de bereikbaarheid eronder leden.

Dimpact reageerde niet op onze vragen voor publicatie.

Wat ChatGPT zegt bij Zwolle

We vroegen ChatGPT op 13 oktober de homepage van Zwolle te openen en samen te vatten. Het antwoord eindigde met: "De rechtstreekse homepage gaf een toegangsbeperking. De samenvatting is gebaseerd op de recent geïndexeerde homepage en bijbehorende gemeentelijke pagina's."

Ter controle stelden we dezelfde vraag over Arnhem, waar onze meting geen blokkade vond. Daar meldde ChatGPT geen toegangsbeperking.

Bij Zwolle meldde ChatGPT dus dat het de pagina niet kon openen en baseerde zijn antwoord op een eerder geïndexeerde versie. Hoe oud die versie is, vertelt ChatGPT niet. Voor een homepage maakt dat weinig uit. Bij een afvalkalender, een wegafsluiting of een gewijzigde regel kan een eerder geïndexeerde versie een verouderd antwoord opleveren.

Bij Zwolle kreeg een AI-crawler ook op de robots.txt zelf een 403. In dat bestand staat voor alle bots alleen "Allow: /", maar een AI-crawler kon dat niet lezen.

Zwolle laat inmiddels weten dat de instelling is aangepast. Op 26 oktober kon ChatGPT de homepage van Zwolle nog steeds niet openen, maar noemde het wel het nieuwste bericht van de gemeente.

Welke gemeenten weigerden ChatGPT?

Dit zijn de 38 gemeenten waarvan de homepage op 13 oktober 2026 ChatGPT-User weigerde en Googlebot doorliet.

Bron: meting AI-Checker.nl, 13 oktober 2026, met de user-agents van de crawlers vanaf een Nederlands IP-adres. Dalfsen staat er niet in: die site weigert ook Googlebot.

Wat staat er in de robots.txt?

In de robots.txt kun je per crawler aangeven of hij welkom is. Maar twee gemeenten sluiten in dat bestand AI-crawlers uit. Arnhem weert Bytespider, de crawler van TikTok-eigenaar ByteDance. Amsterdam laat een lijst met bekende crawlers toe en sluit alle andere uit, ook die van OpenAI, Anthropic en Perplexity. De website van Amsterdam liet de AI-crawlers in onze meting wel door.

Bij de 38 gemeenten uit de lijst beperkt de robots.txt AI dus niet, maar de beveiliging ervoor wel. Bij Amsterdam is het precies andersom.

Overheid.nl, de centrale ingang van de overheid, sluit in de robots.txt GPTBot, OAI-SearchBot, ClaudeBot, PerplexityBot, Google-Extended, Applebot en Applebot-Extended allemaal uit.

Waarom weert een website onbekende bots?

Botbescherming is een gewone beveiligingsmaatregel. Ze remt scrapers af, beschermt tegen overbelasting en houdt verkeer weg dat zich als iets anders voordoet. Botfilters laten meestal bekende zoekmachines door, zodat de site in Google en Bing blijft staan. Of AI-crawlers ook doorgelaten worden, hangt af van hoe het filter is ingesteld.

Een gemeente kan ook bewust geen AI-crawlers willen, bijvoorbeeld om te voorkomen dat AI-bedrijven met haar teksten trainen. Volgens OpenAI zijn de instellingen voor GPTBot, OAI-SearchBot en ChatGPT-User onafhankelijk van elkaar. Een site kan GPTBot weigeren en OAI-SearchBot toelaten. Voor ChatGPT-User geldt volgens OpenAI dat de robots.txt mogelijk niet van toepassing is, omdat een gebruiker het bezoek start.

Wat merken inwoners ervan?

Een botfilter dat ChatGPT-User weigert, raakt de inwoner die op dat moment ChatGPT een vraag stelt over zijn gemeente. ChatGPT kan de actuele pagina dan niet ophalen en moet steunen op een eerder geïndexeerde versie of op andere websites.

Het aantal mensen dat AI gebruikt, is flink. Volgens het CBS gebruikte 39 procent van de 18-plussers in 2025 AI in de drie maanden voor het onderzoek, bijvoorbeeld om tekst te maken.

De Rijksoverheid ziet dat mensen minder vaak doorklikken naar de bron. Rijksoverheid.nl ging van meer dan 9 miljoen bezoeksessies in september 2024 naar 6,5 miljoen een jaar later, vertelde Eva van Kruchten, adviseur digital analytics bij de Dienst Publiek en Communicatie van het ministerie van Algemene Zaken, op 12 november 2025 op het iBestuur-event AI & Overheid. Zij koppelt die daling vooral aan de AI-antwoorden boven de zoekresultaten van Google, vanaf mei 2025. "Het grote probleem is dat AI alles pakt, zowel overheidsinformatie als commerciële informatie en ook desinformatie," zei ze.

Zo controleert een gemeente het zelf

Een webbeheerder kan in een paar stappen nagaan of de eigen site AI-assistenten doorlaat:

• 1Vraag ChatGPT om een actuele pagina van de eigen site te openen, bijvoorbeeld het laatste nieuwsbericht. Meldt ChatGPT een toegangsbeperking of kent het de nieuwste inhoud niet, dan is dat een signaal om stap 2 te doen.
• 2Zoek in de logbestanden of firewallrapporten naar ChatGPT-User, OAI-SearchBot, PerplexityBot en Perplexity-User, en kijk welke statuscode ze kregen.
• 3Wil je ze doorlaten, dan hoeft de botbescherming niet uit. OpenAI publiceert de IP-adressen van ChatGPT-User en OAI-SearchBot, Perplexity die van PerplexityBot en Perplexity-User. Een uitzondering op de combinatie van user-agent en IP-adres laat de echte crawlers door en houdt nagemaakte buiten. Die lijsten veranderen, dus laat de leverancier ze automatisch bijwerken.
• 4Wil je niet dat je teksten voor training worden gebruikt, zet GPTBot, Google-Extended en CCBot dan in de robots.txt op Disallow. Zorg wel dat de robots.txt zelf voor die crawlers bereikbaar is.

Wat AI-assistenten doen met informatie die ze niet kunnen controleren, lees je in wat is een AI-hallucinatie.